Vilnius is voor mij de meest verrassende stedentrip in de afgelopen jaren geweest. Eerlijk gezegd had ik van tevoren niet echt een beeld van de stad en ik was dan ook positief verrast door de combinatie van heel veel mooie gebouwen, de indrukwekkende historie, maar ook talloze ontzettend goede restaurants en hippe koffiezaakjes. Denk je aan een stedentrip die kant op? Lees dan zeker al mijn tips voor wat te doen in Vilnius!
Inhoudsopgave
#1 Maak een fietstour of stadswandeling door de historische binnenstad
De geschiedenis van Vilnius laat zich niet in twee zinnen vatten en alleen daarom al is het echt een aanrader om een tour met gids te doen. Zelf deden wij een wandeling van zo’n 2,5 uur langs alle hoogtepunten in het historische centrum. Naast dat je zo veel mooie dingen in relatief korte tijd ziet, leer je ook echt veel over de bewogen geschiedenis van deze stad. Zo overheersten de Russen tot 2 keer toe Litouwen en de pijn zit nog steeds diep. Als er iets is wat de bevolking absoluut niet wil, is het vergeleken worden met de Russen of Oost-Europeanen. Dit en nog véél meer leer je tijdens een dergelijke wandeling. Vind je het leuk om naar de binnenstad ook andere wijken te verkennen en wat actiever bezig te zijn? Dan is een fietstour met gids een super leuk alternatief. Ook de fietstour duurt 2,5 uur.
#2 Bewonder alle kunst in vrijstaat Užupis
Užupis was tot 1990 een ontzettend vervallen stadsdeel van Vilnius. In dat jaar besloot een groep vrije geesten de wijk uit te roepen tot vrijstaat met een eigen vlag, eigen president en eigen grondwet. Van een onveilig en vervallen gebied, transformeerde Užupis in de afgelopen decennia tot een levendige kunstenaarsgemeenschap en werd het één van de duurste plekken in heel de stad om te wonen. Ga je op stedentrip naar Vilnius, neem dan zeker de tijd om Užupis te verkennen. Er is heel veel toffe kunst te bewonderen en er zitten meerdere unieke winkeltjes, koffiezaakjes en restaurants. Loop zeker ook even naar de stupa op het Tibetaanse Plein. Užupis heeft altijd een zeer sterke verbinding gevoeld met Tibet en nadat de Dalai Lama hier op bezoek is geweest, werd er een stupa neergezet en werd het plein, tegen de wil van het stadsbestuur van Vinius in, omgedoopt tot Tibet Plein.
#3 Bezoek één van de vele kerken in Vilnius
Vilnius is een stad van kerken. Er schijnen er meer dan 100 te zijn en ik geloof het meteen. Werkelijk overal waar je kijkt, kom je er wel een tegen. Mijn absolute favoriet is de Sint-Annakerk. Deze rooms-katholieke kerk werd gebouwd in de 15e eeuw en is sindsdien vrijwel onveranderd gebleven. Deze kerk is één van de populairste plekken voor een bruiloft, dus als je in het weekend in Vilnius bent, bestaat er een kans op een extra mooi plaatje. Verder zijn de Petrus en Pauluskerk en de Nicolaaskerk absoluut de moeite van een bezoek waard.
#4 Bekijk Cathedral Square (Katedros aikštė)
In het rijtje met mooiste kerken van Vilnius hoort ook zeker de Kathedraal van Vilnius thuis. Deze kathedraal is een mix van Romeinse en Griekse architectuur en ziet er dus compleet anders uit dan de rest van de kerken in de stad. Omdat de kathedraal gelegen is aan een enorm plein, voelt het heel majestueus. De kerktoren staat los op het plein en tegen betaling kun je naar de top. Ik vond met name in de schemering dit plein heel mooi om te zien. De kathedraal en toren worden namelijk heel mooi uitgelicht. Zeker leuk om aan het einde van de dag nog even te gaan kijken!
#5 Draai 3 rondjes op de Stebuklas
De Stebuklas is een vierkante tegel op Cathedral Square en de letterlijke vertaling is ‘wonder’. Deze tegel werd geplaatst door kunstenaar Gitenis Umbrasas en deze gaf er geen context bij. Hierdoor lag de interpretatie van het werk volledig bij de bevolking zelf. Die besloten al gauw dat dit een plek was om een wens te doen. De algehele consensus is nu dat je op de steen moet gaan staan en 3 rondjes om je eigen as moet draaien terwijl je een wens doet. Kijk dus niet gek op als je iemand een paar rondjes ziet draaien op deze plek!
#6 Bekijk de Poort van het Morgenrood
De Poort van het Morgenrood is de enige nog bewaard gebleven 16e-eeuwse stadspoort die onderdeel uitmaakte van de stadsmuren van Vilnius. In de 16e eeuw was het gebruikelijk dat stadspoorten diverse religieuze items bevatten om reizigers te zegenen en te beschermen bij hun uittocht. Tegenwoordig is de poort nog steeds een kapel en het icoon van Maria vormt het centrale middelpunt. De poort is gratis te bezoeken.
#7 Wandel door de Joodse wijk
Wist je dat Vilnius voor WOII bekend stond als ‘het Jeruzalem van het noorden’? Er woonden ruim 100.000 joden in de stad, waar er verdrietig genoeg na de oorlog nog maar een paar duizend van over waren. De Joodse wijk, ook wel de Glass Quarter naar alle glasblazers die hier actief waren, bestaat nog steeds en het is absoluut de moeite waard om hier doorheen te wandelen. Het hart van de Joodse wijk is Stiklių gatve en dit is wat mij betreft ook de mooiste straat om te zien. Kijk in ieder geval goed om je heen: op meerdere plekken in de Joodse wijk zie je bijzondere street art genaamd The Walls Remember. De mensen die je ziet zijn nageschilderd van foto’s die op exact dezelfde plek gemaakt zijn. Ontzettend bijzonder en ik werd er echt even stil van. Tip: traditioneel Joods eten proef je bij Baleboste. Ik droom nog steeds van de bagels die ik daar op heb.
#8 Doe een rondleiding door de voormalige gevangenis
Lukiškių kalėjimas 2.0 was tot 2019 de gevangenis van Vilnius. Tegenwoordig zijn de poorten geopend voor rondleidingen, feestjes en culturele activiteiten. Ik kan je een rondleiding van harte aanbevelen: het is echt heel tof om in de gevangenis rond te kijken en het is bizar om je te bedenken dat hier nog tot 2019 gevangenen zaten. Sterker nog, tegenwoordig werken er blijkbaar nog een aantal ex-gevangenen op het terrein. Tijdens de rondleiding zie je de kapel, de cellen en andere plekken achter de schermen. Daarnaast ontvang je aan het einde nog een echte mugshot van jezelf. Leuk feitje: de gevangenisscènes van Hopper in seizoen 4 van Stranger Things zijn in Lukiškių kalėjimas opgenomen.
#9 Ga naar de sauna in de gevangenis (!)
Ja, dat lees je goed: in Vilnius zit er een sauna ín Lukiškių kalėjimas 2.0. Het is een beetje vreemd en ik weet ook niet of het nou de meest ontspannende omgeving is die ik me voor kan stellen, maar bijzonder is het sowieso! Je huurt de sauna privé af voor jouw gezelschap en je kunt ervoor kiezen om zelf te genieten van de faciliteiten of een ceremonie te doen. Ik kan je dat laatste van harte aanbevelen. Wij deden deze ceremonie met een professionele saunameester en het gave is dat je echt een traditionele Litouwse saunaceremonie krijgt. Een unieke ervaring. Daarnaast werd de tafel in de relaxruimte vol gezet met allerlei heerlijke dingen uit haar eigen moestuin en dingen die ze zelf gebakken had. We hebben enorm genoten van deze bijzondere middag.
Ze hebben trouwens meerdere sauna’s in Vilnius, dus mocht je de gevangenis geen prettig idee vinden, kijk dan gerust op de website voor andere locaties. Hier reserveer je trouwens ook meteen je ochtend of middag in de sauna.
#10 Zwaai naar mensen aan de andere kant van de wereld
De Vilnius Portal is een livestream die Vilnius 24/7 verbindt met één van de 7 andere portals over de hele wereld. Toen ik hier langs liep, werd er net een verbinding met de Filipijnen tot stand gebracht en het was echt heel bijzonder om live naar elkaar te kunnen zwaaien. Je moet wel een beetje geluk hebben: de portals wisselen om de zoveel tijd en soms is het net nacht op de plek van de andere portal. Bijzonder feitje: deze portals zijn in 2021, hartje coronatijd, neergezet. Je vindt de Vilnius Portal op het Town Hall Square in het hart van de stad.
#11 Ga borrelen of eten in Pilies Gatve, de gezelligste straat van Vilnius
Ik verbleef in Vilnius in Artagonist hotel, pal aan de Pilies Gatve en dat was zo gezellig! De straat komt met name ’s avonds echt tot leven en zeker als alle lichtjes aangaan is het er enorm sfeervol. Overdag kun je hier trouwens ook prima terecht voor een hapje of een kop koffie: de meeste zaken zijn de hele dag geopend. Mijn favoriete koffiezaakje aan de Pilies Gatve is The Usual: knus en ontzettend lekkere koffie.
#12 Bezoek het KGB Museum
Zoals ik in de inleiding al even aangaf, is Litouwen twee keer overheerst geweest door Rusland en maakte Litouwen, ongewild, deel uit van de Sovjet Unie. De KGB was de Russische geheime dienst die als voornaamste doel had het in stand houden van het communistische regime door alle politieke tegenstanders uit te schakelen. In het KGB Museum leer je alles over deze heftige geschiedenis, van afluistertechnieken tot ondervragingsmethodes en van het opsporen van partizanen tot de KGB-gevangenis. Heel indrukwekkend en wat mij betreft een must om Litouwen en Vilnius een klein beetje beter te begrijpen.
#13 Geniet vanaf het uitzicht bij de Gediminastoren
Als je door de eerder genoemde Pilies Gatve loopt, zie je de Gediminastoren al in de verte opdoemen. Deze toren is het laatste overgebleven gedeelte van een burcht die ooit op deze heuvel stond. Tegenwoordig is er in de toren een klein museum gevestigd, maar eigenlijk kom je hier toch vooral voor het uitzicht. Helaas hadden wij bewolking, maar met name rond zonsondergang is het hier heel mooi. Je loopt via het lager gelegen park gemakkelijk naar boven. Ben je slecht ter been of is er een andere reden waardoor je niet omhoog kunt lopen, dan is er ook een lift/kabelbaan de je voor een paar euro naar boven brengt. Dit is de opstapplaats.
#14 Beklim de St. John’s klokkentoren
Vilnius is een echte universiteitsstad en de mooiste plek van de universiteit om te bezoeken is de St. John’s klokkentoren. De klokkentoren hoort bij de St. Johnkerk, maar deze staat op het universiteitsterrein. Het terrein is vrij toegankelijk en voor het beklimmen van de toren betaal je €7. Er gaat een smalle wenteltrap naar boven, maar het is ook mogelijk om de lift te pakken. Zelf koos ik voor de lift omhoog en de trap naar beneden, wel zo makkelijk! Je kunt boven niet naar buiten, maar ziet het uitzicht door de tralies. Daarnaast is de toren zelf van binnen ook tof om te zien.
Neem in ieder geval de tijd om te kijken bij de slinger van Foucault. Deze slinger bewijst dat de aarde draait, door constant op en neer te slingeren. Na verloop van tijd lijkt de slinger van richting te veranderen, echter is dit de bewegende grond onder de slinger. Fascinerend om te zien.
#15 Bezoek het Mo Museum
Het Mo Museum is een onafhankelijk museum dat een podium biedt voor moderne kunstenaars. Volgens Mo moet kunst toegankelijk zijn voor iedereen en openheid is dan ook het motto waaronder ze opereren. Naast letterlijke openheid (er staan geen muren in het museum), willen ze ook een plek zijn waar de gemeenschap samenkomt voor ontspanning en gesprekken. Een prachtig initiatief als je het mij vraagt. Op het moment van ons bezoek ging de expositie over wat het betekent om een meisje of jonge vrouw te zijn in de huidige maatschappij. Alle geëxposeerde kunst is gemaakt door jonge vrouwen en dankzij de uitleg van onze gastvrouw, begon het echt te leven. Ik raad je echt aan om een rondleiding te boeken, aangezien dit zoveel meer duiding aan het werk in het Mo Museum geeft.
#16 Proef het lekkerste eten
Vilnius heeft me op meerdere vlakken verrast, maar de grootste verrassing was toch wel de enorme hoeveelheid geweldige restaurants. Je vindt hier restaurants met keukens uit alle windhoeken, iets wat ik totaal niet verwacht had. Daarnaast kun je in Vilnius goed vegetarisch of vegan eten, geniet je er van meer chique diners en zijn er talloze toffe koffie- en cocktailzaakjes. Binnenkort deel ik in een apart artikel al mijn tips voor lekker eten in Vilnius met je!
Waar te verblijven in Vilnius
Het is het leukst om te verblijven in het historische centrum van Vilnius. Zelf overnachtte bij Artagonist Art Hotel, een hotel gelegen aan de eerder genoemde Pilies Gatve. Ik vond het echt top om zo dichtbij zoveel horeca te zitten, terwijl je er in het hotel totaal geen (over)last van had. De standaard hotelkamer is niet heel groot, maar heeft alles wat je nodig hebt voor een fijn verblijf. Met name de regendouche was echt top. Wat mij betreft is een verblijf bij Artagonist echt een aanrader.
Hoe kom je in Vilnius
Vanuit Nederland vertrekken er verrassend veel vluchten naar de Litouwse hoofdstad. Zowel vanaf Amsterdam als vanaf Eindhoven vlieg je naar Litouwen. Op Schiphol betreft het vluchten van AirBaltic, terwijl je vanaf Eindhoven met Ryanair of Wizz Air vliegt. De vliegtijd bedraagt zo’n 2 uur, al deden we er de terugweg slechts 1u40 over.
Meer tips voor je stedentrip naar Vilnius
Het kan zijn dat dit artikel affiliate links bevat. Dit betekent dat wij een kleine commissie ontvangen wanneer je via deze linkjes iets boekt. Dit kost jou uiteraard niets extra. Heb je iets aan onze tips gehad? Dan zouden we het super vinden als je je reis (of je huurauto, accommodatie, vliegticket, excursie of reisproduct) via de linkjes in dit artikel wil boeken of via de ondersteun Reisgenie pagina. Heel erg bedankt en we wensen je een geweldige reis! Liefs, Kimber & Saskia
